Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach. Sanepid w Szczecinku ostrzega przed narastającą opornością bakterii
- Aktualności

Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach obchodzony jest corocznie od 2008 roku. Jednocześnie w dniach 18–24 listopada trwa Światowy Tydzień Wiedzy o Oporności na Środki Przeciwdrobnoustrojowe, ustanowiony przez Światową Organizację Zdrowia. Tegoroczna kampania odbywa się pod hasłem „Jedno zdrowie, jedno działanie: zapobiegaj AMR już teraz”.
Z tej okazji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szczecinku, Małgorzata Niestój, przygotowała pismo informacyjne dotyczące zagrożeń związanych z antybiotykoopornością.
Antybiotyki tracą skuteczność. Problem narastaOporność drobnoustrojów na środki przeciwdrobnoustrojowe jest coraz poważniejszym wyzwaniem dla współczesnej medycyny. Bakterie pod wpływem kontaktu z lekami mogą przechodzić zmiany genetyczne, czyli mutacje, które pozwalają im przetrwać mimo działania substancji mających je zwalczać.
Konsekwencje mogą być bardzo poważne. W leczeniu zakażeń coraz częściej konieczne jest poszukiwanie tak zwanych terapii ratunkowych. Niekiedy trzeba stosować kilka antybiotyków jednocześnie, aby przełamać oporność drobnoustrojów. Zdarzają się również sytuacje, w których żaden z dostępnych antybiotyków nie jest skuteczny.
Dlaczego antybiotyki przestają działać?Sanepid wskazuje kilka głównych przyczyn narastania i rozprzestrzeniania się oporności na leki. Jedną z nich jest nadużywanie antybiotyków w leczeniu ludzi, w tym przepisywanie ich w przypadkach, w których nie są potrzebne, na przykład przy infekcjach wirusowych.
Problemem jest również samoleczenie, czyli przyjmowanie antybiotyków pozostałych po wcześniejszych kuracjach, a także stosowanie leków niezgodnie z zaleceniami lekarza.
Do niewłaściwych praktyk należą między innymi przerywanie leczenia, nieprzestrzeganie odstępów między kolejnymi dawkami oraz dzielenie się antybiotykami z innymi osobami.
Wśród przyczyn wymieniane jest także stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych w rolnictwie, hodowli i leczeniu zwierząt, mimo obowiązujących ograniczeń prawnych.
Antybiotyk nie działa na grypę i COVID-19Sanepid przypomina o podstawowej zasadzie: antybiotyki działają wyłącznie na bakterie. Nie leczą infekcji wirusowych, takich jak grypa, RSV czy COVID-19.
Dlatego antybiotyk powinien być stosowany wyłącznie w przypadku potwierdzonego lub wysoce prawdopodobnego zakażenia bakteryjnego, zgodnie z zaleceniami lekarza, w odpowiedniej dawce i przez wskazany czas.
Pacjenci nie powinni sięgać po antybiotyki pozostałe po wcześniejszym leczeniu, przerywać kuracji zaraz po zauważeniu poprawy ani przekazywać swoich leków innym osobom.
Inspektor sanitarny zwraca również uwagę na rolę lekarzy. Decyzja o przepisaniu antybiotyku powinna wynikać z oceny stanu pacjenta, dostępnej diagnostyki i obowiązujących wytycznych, a nie z presji chorego oczekującego recepty.
Szczepienia również pomagają ograniczać antybiotykoopornośćW walce z narastającą opornością bakterii istotną rolę odgrywają także szczepienia ochronne. Zapobiegają chorobom, które mogłyby wymagać leczenia antybiotykami, zmniejszają ryzyko powikłań bakteryjnych po infekcjach wirusowych oraz ograniczają krążenie patogenów w populacji.
Sanepid podkreśla również znaczenie zdrowego stylu życia. Regularna aktywność fizyczna, prawidłowe odżywianie, odpowiednia higiena snu, unikanie alkoholu i palenia tytoniu pomagają wzmacniać odporność populacyjną i ograniczać występowanie infekcji.
Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach przypomina, że skuteczność tych leków zależy również od odpowiedzialnych decyzji każdego pacjenta. Niewłaściwe stosowanie antybiotyków może mieć konsekwencje nie tylko dla jednej osoby, ale również dla całej populacji.
Materiały edukacyjne dotyczące kampanii dostępne są na stronie antybiotyki.edu.pl/edwa. W dniach 16–30 listopada można również uczestniczyć w sympozjum organizowanym za pośrednictwem platformy e-learningowej antybiotyki.edu.pl.